Σάββατο 20 Αυγούστου 2011

ΑΡΑΒΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΣΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ

Al-Farabi

Είναι γνωστό ότι στην Ευρώπη, με την επικράτηση της χριστιανικής θρησκείας,  με τις διαμάχες για τα θρησκευτικά ζητήματα  και με τις κοινωνικές αναταραχές που προκάλεσαν οι νέες αντιλήψεις για τον κόσμο και τη ζωή, χάθηκαν πολλά από τα στοιχεία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Οι νέες αντιλήψεις για τον κόσμο και τη ζωή στη βάση της χριστιανικής διδασκαλίας βρήκαν απήχηση, επιβλήθηκαν και εκπροσωπήθηκαν επί αιώνες και διαδραμάτισαν σοβαρό κοινωνικό ρόλο, που επηρέασε καθοριστικά το σύνολο των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, ακόμα και τον τρόπο σκέψης στο χώρο της φιλοσοφικής και επιστημονικής αναζήτησης. Στην πορεία των αιώνων του αποκαλούμενου ευρωπαϊκού Μεσαίωνα, το επιστημονικό και φιλοσοφικό ενδιαφέρον τονώθηκε και η προσπάθεια ανατροφοδοτήθηκε από τη συμβολή του Αραβο-Μουσουλμανικού πολιτισμού και ιδιαίτερα από τις μεταφράσεις στα λατινικά πολλών μελετών αράβων στοχαστών και φιλοσόφων. Σύμφωνα με τους ιστορικούς, αρχαίες ελληνικές μελέτες και φιλοσοφικά έργα, όπως του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα, ήταν γνωστά στους Άραβες και μεταφρασμένα στη δική τους γλώσσα, κοντά στις αρχές του 13ου αιώνα και μέσω των αραβικών μεταφράσεων οι ευρωπαίοι ανακάλυψαν ξανά τις προσπάθειες των αρχαίων Ελλήνων. Πολλοί ιστορικοί έχουν υποστηρίξει ότι κάποιες από τις μεγάλες τεχνολογικές καινοτομίες στην Ευρώπη εκείνης της εποχής είχαν επιτευχθεί στον τότε αραβικό κόσμο και κορυφαίοι επιστήμονες όπως ο Κοπέρνικος, ο Γαλιλαίος, ο Κέπλερ και άλλοι που διατύπωσαν επαναστατικές αντιλήψεις για τον Ευρωπαϊκό πολιτισμό, γνώριζαν τις μελέτες των αράβων στοχαστών και είχαν επηρεασμούς από τα επιτεύγματά τους.
Πανθεϊστικά σημάδια  και προσπάθειες να ξεπεραστεί ο καθαρός διαχωρισμός ενός υπερφυσικού Θεού από το γνωστό μας υλικό κόσμο, υπάρχουν και στα έργα πολλών εκπροσώπων του ανατολικού αριστοτελισμού, όπως του Αλ Φαραμπί (870-950, Φαραμπί = «Δεύτερος διδάσκαλος»), ο οποίος θεωρείται ο βασικός εκπρόσωπος του αριστοτελισμού στην Ανατολή των μεσαιωνικών χρόνων και συνδυάζει απόψεις της νεοπλατωνικής  διδασκαλίας.  Μερικοί  άλλοι  αριστοτελικοί  της Ανατολής, από τους πιο γνωστούς είναι ο Ιμπν Σίνα (λατ. Avicenna 980-1037), ο Ιμπν Μπάτζα (λατ. Avempace τέλος 11ου-1139), ο Ιμπν Ρουσντ ή Αβερρόης (λατ. Ibn Rushd ή Averroes, 1126-1198).
Ο Αβερρόης, ήταν Άραβας γιατρός και φιλόσοφος γεννημένος στην περιοχή της Ισπανίας. Είναι από τα πιο γνωστά πρόσωπα στην ιστορία του Αραβικού πολιτισμού, για να μας θυμίζουν τις θρησκευτικές διαμάχες και τις αντιδράσεις που προκαλούσαν οι άνθρωποι με ερευνητικό πνεύμα, όταν τολμούσαν να εκφράσουν σκέψεις που αμφισβητούν ή υποβαθμίζουν ή ερμηνεύουν τα θρησκευτικά κείμενα ή τις όποιες απόψεις που έχουν βρει απήχηση και επαναλαμβάνονται με φανατισμό. Ο Αβερρόης δήλωνε ότι όλα τα ιερά βιβλία όλων των θρησκειών είναι ηθικοί οδηγοί για την ανθρώπινη συμπεριφορά σε αρμονία με το Θεό και η Βίβλος του Προφήτη δεν αποτελούσε τον τέλειο οδηγό και το σύνολο της ανθρώπινης γνώσης. Αυτές οι διαφορετικές απόψεις του ήταν αρκετές για να προκαλέσουν το φθόνο των φανατικών ιεροδιδασκάλων και ιεροσπουδαστών του Κορανίου. Διώχτηκε, φυλακίστηκε, εκτέθηκε σε δημόσιο εξευτελισμό, εξαναγκάσθηκε να αποκηρύξει δημόσια τις θεωρίες και τις επιστημονικές αντιλήψεις του, κατασχέθηκε όλη η περιουσία του και πυρπολήθηκε η βιβλιοθήκη του. Οι θρησκευτικές διαμάχες, ο θρησκευτικός φανατισμός, η θρησκευτική καταπίεση στο ανθρώπινο πνεύμα, τα εμπόδια στην έρευνα της φύσης και τα εμπόδια στην προσωπική ζωή από τις αντιδράσεις του κοινωνικού περιβάλλοντος δεν ήταν φαινόμενα που χαρακτηρίζουν μόνο τους σκοτεινούς αιώνες για τον πολιτισμό στην Ευρώπη, που τους ονομάσαμε Μεσαίωνα.
Ένας ακόμα γνωστός Άραβας φιλόσοφος με μερικές προδρομικές πανθεϊστικές απόψεις είναι ο Ιμπν Αλ - Αραμπί (1165-1240) και όσο ψάχνουμε βρίσκουμε πολλούς άλλους λιγότερο ή περισσότερο γνωστούς.
  http://www.kosmologia.gr/philosophy_history/ARABES.htm

Τετάρτη 17 Αυγούστου 2011

Θαλασσινές μορφές της Ιστορίας και του μύθου στις Σπέτσες

Η Ναταλία Μελά κάνει εργασίες συντήρησης στο άγαλμα της Μπουμπουλίνας, εν όψει της Αρμάτας. 
Ναταλία Μελά
Σπέτσες, Ιούλιος 2010
(απο την παρουσίαση στη διημερίδα “Σπέτσες και Ναυτιλία” που οργάνωσε το ΓΑΚ/Τοπικό Αρχείο Σπετσών)
Κυρίες και Κύριοι,
Το θέμα για το οποίο θα σας ομιλήσω είναι για τους ήρωες και τους μύθους των Σπετσών. Είναι θέματα που με συγκινούν ιδιαίτερα, διότι ευρίσκονται συνεχώς στο σύθαμπο του δικού μου κόσμου.
– Θα είμαι σίγουρα ασαφής, διότι μεταχειρίζομαι για να εκφρασθώ ένα υλικό που δεν έχει σχέση με τα εικαστικά υλικά που χρησιμοποιώ συνήθως στη δουλειά μου, διότι όπως θα ξέρετε είμαι γλύπτρια. Να με συμπαθάτε λοιπόν ως ομιλήτρια.
– Ίσως το καλύτερο θα είναι να ξεκινήσω παίζοντας. Το παιχνίδι με διασκεδάζει, όπως και εσάς νομίζω. Έτσι θα αισθανθούμε άπαντες, ότι δεν είμαστε σκλάβοι της λογικής.
– Ας παίξουμε με τις λέξεις λοιπόν:
Θα κάνω ακροστοιχίδες τις λέξεις Μύθος και Ήρωες.
– Τι μου θυμίζουν λοιπόν τα πρώτα γράμματα του Μύθου;
Μ = Μέταλλο, μάλαμα, μέλι, μοίρα, Μάννα, μολύβι και Μέτρο Μέθη
Υ = Ύψος, υφήλιος, ύστερο, ύστερα, υπέρμαχος, ύβρις, ύλη, υγρό και υγεία.
Θ = Θεός, θάλασσα, θέαμα, θυμιατό, θυμάρι, θύρσος, θέατρο, θρόνος θάρρος θρήνος
Ο = όν, όνειρο, ορίζων, όρος, οίστρος, όψις.
Σ = Σωτήρ, σώμα, στύλος, σύνθημα, στόχος, σορός, στόλος, στρατός, σύναξη και συλλογή.
Και τώρα παίζω ξανά με τη λέξη Ήρωες.
Η = Ήμαρ, ήμαρτον, ήλιος, ήλος, ημέρα, ηνίοχος, ήπειρος, ηχώ
Ρ = Ροή, ρήξις, ροκάνι, ρόδα, Ραδάμανθης, ράδιον και ροπή, ρόπαλο
Ω = Ών, ωκεανός, ώρα, ωδή, ώθηση
Ε = Ελλάς και εορτή κι ακόμη έργο, εφόδιο και έπαθλο
Σ = Σφίγγα, σελήνη, σφενδόνη, στάχτη, σείστρο, στρόβιλος και σύμβολο ο σταυρός…
– Εδώ θα σταματήσω για να μη με περάσετε για τελείως τρελή ή σουρρεαλίστρια. Θέλω να σας παρασύρω στο σύθαμπο του δικού μου κόσμου. Θα ξεκινήσω λοιπόν με ένα «φετφά» δικό μου.
– Πριν από χιλιάδες χρόνια στην αρχή της ζωής οι άνθρωποι ζούσαν σε οικογένειες σαν τα ζώα. Ζούσαν, μα ύστερα ήρθε ο θάνατος. Ξαπλωμένος στο χώμα φαντάζει απόκοσμος  ο νεκρός. Ακίνητος, τα μάτια του κλειστά μοιάζει σαν να κοιμάται. Οι πιο κοντινοί του αγωνίζονται να τον ξυπνήσουν. Δεν κινείται, δεν αναπνέει, δεν λαλεί. Ούτε οι οδυρμοί ούτε οι χειρονομίες έχουν κανένα αποτέλεσμα.

Η Ναταλία Μελά (καθιστή) σε πίνακα του Γιάννη Μόραλη. Η άλλη κοπέλλα είναι η γυναίκα του Μόραλη.
Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι ο πεθαμένος είναι μια μάνα. Τα μάτια της κλειστά. Κάτι περίεργο συνέβη, κάτι ανεξήγητο. Με την πάροδο του χρόνου η ακίνητη μορφή αρχίζει να σαπίζει. Πρώτα, φαντάζομαι, τη σκέπασαν με πέτρες, για να την προστατέψουν από τα όρνεα και τα άγρια θηρία. Θα έριξαν και χώμα, και έτσι έχουμε την πρώτη ταφή. Τα ζώα σ’ αυτές τις περιστάσεις, απλώς απομακρύνονται από το κουφάρι, γιατί τούς είναι ανυπόφορη η μυρωδιά του θανάτου… Ο άνθρωπος όμως;… Όχι, δεν είναι το ίδιο πράγμα. Άλλο ο άνθρωπος κι άλλο τα ζώα. Ο άνθρωπος έχει μνήμη.
– Την νύχτα, σε ενόραση, τη βλέπει ζωντανή. Και να πώς, νομίζω, ότι θα έγινε το πρώτο άγαλμα, μιας μάνας ίσως.
Εκείνη τη μακρινή εποχή, όπου το υποσυνείδητο ήταν λιγότερο φορτωμένο με μνήμες, είχε και λιγότερα συμπλέγματα και δεν ήταν τόσο καταχωνιασμένο, όσο σήμερα. Τα όνειρα ήταν πιο κοντά στην πραγματικότητα. Ο άνθρωπος πίστευε ότι η μάνα του ήταν ακόμα ζωντανή. Τέτοια είναι η δύναμις της ενόρασης, που θέλει να την αναστήσει.
– Φτιάχνει το πρώτο είδωλο. Ένα ξόανο την εικόνα μιας μάννας, αειθαλούς και πάντα στο πλευρό του. Έτσι έχουμε τα πρώτα αγάλματα. Στολισμένη με τη χρυσόσκονη της μνήμης στέκει για πάντα, θεά, δίπλα μας, προστάτιδα του θανάτου, δηλαδή της λήθης.
– Η μνήμη ανάγκασε τον καλλιτέχνη να μιμηθεί την φύση. Η αληθινή τέχνη είναι μίμηση της φύσεως. Το άγαλμα πρέπει να είναι αγλαόν.
– Ξεκίνησα να φτιάχνω το άγαλμα της Μπουμπουλίνας που ήταν ηρωίδα, διότι θυμόμουν τη Μητέρα μου που ήταν επίσης ηρωική.
– Η Μπουμπουλίνα έβλεπε μακριά, γι΄ αυτό εσκίασα τα μάτια της με το αριστερό χέρι, να μην την τυφλώνει ο ήλιος.
– Ατενίζει πέρα από τα πελάγη τις αλύτρωτες πατρίδες μας. Το δεξί της χέρι είναι έτοιμο να αρπάξει την κουμπούρα αν χρειαστεί. Ο σταυρός έχει τοποθετηθεί στο στήθος. Άφησα το πόδια της γυμνά, διότι έτσι στέκονται οι καπεταναίοι πάνω στα καράβια τους. Το δεύτερο δάκτυλο του ποδιού το έκανα μακρύτερο για να μοιάσει με τ’αρχαία μας αγάλματα. Τη θέλησα καμαρωτή και λεβέντισα. Όλες τις λεπτομέρειες του αγάλματος τις έχω μελετημένες, διότι το έχω κατασκευάσει με «λογισμό και μ’ όνειρο».
Έτσι δουλεύω.
– Με τον ίδιο τρόπο προσπάθησα να φτιάξω το άγαλμα του Μπαρμπάτση. Μόνο που τότε δεν είχε κυκλοφορήσει ακόμη το πολυτιμότατο βιβλίο του Ανδρέα Αναστασίου Κουμπή, γι΄ αυτό στηρίχτηκα, μόνο, στο μύθο που έλεγε ότι ο Μπαρμπάτσης ήταν ένας νεαρός μούτσος, ένα θαλασσοπούλι δηλαδή, που έκαμε το ηρωικό ανδραγάθημα να κάψει την Τουρκική ναυαρχίδα.
– Να όμως που με βοήθησε πάλιν ο μύθος. Ήταν νέος ωραίος και ηρωικός. Τα κόκκινα φέσια των Ελλήνων Σπετσιωτών άνθισαν σαν κόκκινα τριαντάφυλλα γύρω από το ξωκλήσι της Παναγιάς της Αρμάτας. Μα τι πιο ωραίο από τους μύθους των Σπετσών.
– Γι’ αυτό έκανα κι εγώ άλλον ένα μύθο. Τη γοργόνα που κολυμπάει στο Αιγαίο και ρωτά τους καπετάνιους που το διασχίζουν: « Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος;» Άμα ο ναυτικός δεν ξαίρει την απάντηση « Ζει και βασιλεύει και τον κόσμο κυριεύει» και πει ότι πέθανε, τότε η γοργόνα βουλιάζει το καράβι του. Άμα όμως πει τη σωστή απάντηση τότε καλοτάξειδο θα’ναι το καράβι του.
– Αυτή την Κυνάνη έφτιαξα. Ήταν, λέγει πάλι ο μύθος, αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και κατά λάθος είχε πιεί εκείνη το αθάνατο νερό, που είχε φέρει για τον αγαπημένο αδελφό, και έτσι έμεινε εκείνη αθάνατη και γυρίζει αλλόφρων στα πελάγη ρωτώντας για κείνον.
– Είναι περίεργο, ότι υπάρχει κι άλλη μια γοργόνα και αυτή σαν ελληνικός μύθος. Είναι, η Δελφίνη, αδελφή του Πύθωνα, στους Δελφούς. Όταν ήρθε ο Απόλλων και εκθρόνισε τον Πύθωνα, έπεσε κι αυτή στη θάλασσα κι έγινε κι αυτή μισός άνθρωπος μισός ψάρι. Βοηθάει τους ναυτικούς.
Τελειώνω την κουβέντα μου σαν άλλη Πυθία.
ΣΠΕΤΣΕΣ νησάκι μου, που πλέεις στη θάλασσα,
που φτιάχνεις καράβια δηλαδή τα ξύλινα τείχη.
Εσύ, που έχεις για θαυμαστικά του τοπίου σου τα κυπαρίσια.
Προίκα των κοριτσιών σου για να γίνουνε κατάρτια.
Σπέτσες με τους γλάρους και τα κοτσύφια να λαλούν
και με τους ψαράδες, τους ήρωες καπεταναίους και τους ναύτες.
Σπέτσες με τους αμαξάδες, τους ταβερνιάρηδες, τους χωροφύλακες και τα μορτάκια.
Τις μαργαρίτες σου την άνοιξη, το καλοκαίρι τα τζιτζίκια και το φθινόπωρο κυκλάμινα.
Σπέτσες με τις εκκλησιές και τους παπάδες.
Θέλησα να σε υμνήσω.
Χαίρετε.


http://spetses.wordpress.com/filoxenoumena/mela/

Ιστορικό Αρχείο - Μουσείο Ύδρας: 1ο φεστιβάλ κλασικής μουσικής Ύδρας.

ΜΒΡΙΟΣ
Το Ιστορικό Αρχείο - Μουσείο Ύδρας σε συνεργασία με την specs 'n' arts έχουν την τιμή να σας προσκαλέσουν στο 1ο φεστιβάλ κλασικής μουσικής Ύδρας.
Στις 6/9  Αυτοσχεδιασμοί τζάζ πάνω σε μουσική του Rachmaninoff απο τον Γιώργο Ψυχογιό (Πιάνο)
Στις 7/9   Καπετάνισσα Μπομελίν, μουσικοθεατρικό αναλόγιο με θέμα τη ζωή της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας (έργα Ελλήνων & Φιλελλήνων συνθετών). Μάρθα Αράπη, σοπράνο / Δημήτρης Γιάκας, πιάνο, Μάγδα Μαυρογιάννη, κείμενα - δραστηριοποιημένη αφήγηση.
Στις 8/9   Ρομαντική μουσική εν τη γενέσει, έργα Mozart, Schubert, Schumann & Brahms Anton Martynof, βιολί / Απόστολος Παληός, πιάνο
Στις 9/9   Στα φτερά του Κόνδορα, απο την μουσική παράδοση της Λατινικής Αμερικής ως την Ευρώπη του Handel και του Bach, Nicolas Petrovich - Njegosh, φλάουτο των Άνδεων & φλάουτο / Θοδωρής Μίλκοβ, μαρίμπα / Fabiola Ojeda, τσέλο
Τιμή εισιτηρίου: 10 €

Πληροφορίες: ΙΑΜΥ, Ύδρα 180 40
Τηλ 22980-52355/54142  & 210 7234567      
http://osxoliastistisydras.blogspot.com/2011/08/1.html

Pierre de Fermat: Αφιέρωμα της Google στον μεγάλο μαθηματικό

O Pierre de Fermat, που θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους μαθηματικούς, γεννήθηκε σαν σήμερα 17 Αυγούστου, του 1601 σε μία μικρή πόλη της Νοτιοδυτικής Γαλλίας, την Beaumont-de-Lomange κοντά στη Toulous.
Παρόλο του ότι ήταν νομικός στο επάγγελμα, ήταν ερασιτέχνης μαθηματικός με μεγάλη συμβολή στην ανάπτυξη του απειροστικού λογισμού.
Μαζί με τον Descartes θεωρείται πατέρας της Αναλυτικής Γεωμετρία. Ο  Fermat ανέπτυξε την εξίσωση των ευθειών, των κύκλων, των ελλείψεων.
Μαζί με τον Paxcal ο  Fermat  θεωρούνται πατέρες της Θεωρίας των Πιθανοτήτων. Αλλά σημαντική είναι και η συμβολή του για την ανάπτυξη του Διαφορικού Λογισμού.
Πάνω από όλα όμως ήταν καλός γνώστης και θεμελιωτής της θεωρίας των αριθμών και ασχολήθηκε με τη μελέτη των ακέραιων αριθμών και τις σχέσεις που ισχύουν μεταξύ τους.
"Ανακάλυψα μία πραγματικά υπέροχη απόδειξη αυτής της πρότασης, αλλά το περιθώριο είναι πολύ στενό για να τη χωρέσει"
Γενικά ο Fermat ισχυρίζονταν ότι είχε αποδείξει όλα τα μαθηματικά του θεωρήματα αλλά πολλοί ειδικοί αμφιβάλουν για κάτι τέτοιο.
Κυρίως όμως είναι γνωστός για το τελευταίο θεώρημα του Φερμά, το οποίο περιέγραψε σε μια μικρή σημείωση στο βιβλίο Αριθμητικά του Διόφαντου.
 http://www.madata.gr/epikairotita/san-simera/125935.html

Τρίτη 16 Αυγούστου 2011

Τόμας Έντουαρντ Λόρενς (16 Αυγούστου 1888)

Ο Τόμας Έντουαρντ Λόρενς (Thomas Edward Lawrence) ήταν βρετανός αρχαιολόγος, στρατιωτικός και συγγραφέας, που έμεινε γνωστός ως ο Λόρενς της Αραβίας. Γεννήθηκε στο Τρέμαντοκ της Ουαλίας το 1888 και πέθανε στην κομητεία του Ντόρσετ το 1935.


Με την έναρξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Λόρενς προσελήφθη ως πολιτικός υπάλληλος στο Τμήμα Χαρτογράφησης του υπουργείου Στρατιωτικών στο Λονδίνο και ανέλαβε να συντάξει στρατιωτικό χάρτη του Σινά. Κατόρθωσε να καταταγεί στον στρατό και να σταλεί από τον λόρδο Κίτσενερ, το 1916, στις μυστικές στρατιωτικές υπηρεσίες του Καΐρου με το βαθμό του αξιωματικού. Από εκεί ζήτησε και τον έστειλαν στην Αραβία, όπου έπαιρνε μεγάλες διαστάσεις η επανάσταση εναντίον των Οθωμανών. Εκεί, εισήλθε στην υπηρεσία της ανωτάτης αγγλικής διοίκησης στη Μέση Ανατολή και πολέμησε εναντίον των Τούρκων, επικεφαλής ομάδων άτακτων Αράβων.
Στην άγονη Αραβία, ο Λόρενς κατάφερε να αντέξει σε κακουχίες δυσανάλογες προς το ασθενικό παρουσιαστικό του και διέσχισε πεζός ή με άλογο περισσότερα από 1.700 χιλιόμετρα. Ως υπερασπιστής της αραβικής ανεξαρτησίας, ο Λόρενς συνέβαλε αποφασιστικά στη νίκη εναντίον των Τούρκων.
Υπέρασπίστηκε τη χώρα των συμπολεμιστών του Αράβων σαν δεύτερη πατρίδα του και δίπλα στον πρίγκιπα Φεϋζάλ διηύθυνε ουσιαστικά τις επιχειρήσεις των επαναστατών εναντίον των Τούρκων. Έπεισε τους νομάδες τυφεκιοφόρους να κατευθυνθούν με θάρρος προς τον Βορρά και να αποκόψουν τις συγκοινωνιακές αρτηρίες προς τη Μεδίνα. Ήταν μόνο είκοσι επτά ετών τότε, αλλά η δραστηριότητα του ήταν εξαιρετική. Οργάνωνε και εκτελούσε τις επιθέσεις κατά των σιδηροδρομικών συρμών και διηύθυνε τη μάχη του Ουάλτ, όπου οι Τούρκοι έπαθαν τη μεγαλύτερη καταστροφή τους σε ανοικτό πεδίο.
Από κει και πέρα, ο Λόρενς της Αραβίας οδηγούσε τους Άραβες από νίκη σε νίκη και η αγάπη των Αράβων στο πρόσωπό του ήταν μεγάλη. Έδειξε πολλές διοικητικές αρετές και κέρδισε την εμπιστοσύνη των συμπολεμιστών του της ερήμου. Σε πολιτικό επίπεδο, υποστήριξε τη συνεννόηση μεταξύ των αραβικών λαών καθώς και την απόδοση των εδαφών της Μέσης Ανατολής σε αυτούς προκειμένου να δημιουργήσουν δικά τους, αυτοδιοικούμενα κράτη.
Επικηρύχθηκε από τους Τούρκους, οι οποίοι πάση θυσία ήθελαν να εξοντώσουν τον "Ελ Λόρενς" όπως τον ονόμαζαν, για το ποσό των 100.000 λιρών. Το Νοέμβριο του 1917 ο Λόρενς συνελήφθη από τους Τούρκους καθώς ενεργούσε αναγνώριση της περιοχής με αραβική ενδυμασία. Τον αναγνώρισαν όμως, τον συνέλαβαν και κατά τον ίδιο τον βίασαν, κατόρθωσε όμως τελικά να δραπετεύσει.
Παρ' όλα αυτά, ο Λόρενς συνέχισε τις επιτυχείς πολεμικές επιχειρήσεις, κατά τις οποίες οι Άραβες κέρδισαν βαθμιαία εδάφη προς Βορράν. Ο Λόρενς προήχθη μέχρι τον βαθμό τού αντισυνταγματάρχη και τιμήθηκε με το Παράσημο των Διακεκριμένων Υπηρεσιών.
Όταν ο αραβικός στρατός έφθασε στη Δαμασκό, πριν κι από τους Άγγλους, τον Οκτώβριο του 1918, ο Λόρενς ήταν καταπονημένος σε μεγάλο βαθμό.

Η μυθιστορηματική ζωή του Λόρενς, ο παράξενος χαρακτήρας του και τα επιτεύγματά του έπλασαν ένα μύθο γύρω από το πρόσωπό του.
Ο Άγγλος σκηνοθέτης του κινηματογράφου, Ντέιβιντ Λιν (Sir David Lean), κέρδισε το βραβείο Όσκαρ σκηνοθετώντας την ταινία με θέμα τη ζωή του Λόρενς της Αραβίας, με τίτλο Ο Λόρενς της Αραβίας (Lawrence of Arabia) (1962) και πρωταγωνιστή τον Πήτερ Ο' Τουλ (Peter O’Toole).

wikipedia

ΑΡΑΒΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ



Ο όρος Αραβική Μουσική, αναφέρεται στην μουσική των ισλαμικών λαών της Αραβίας αλλά και ευρύτερα των ισλαμικών λαών της βόρειας Αφρικής, της Περσίας και της Συρίας. Αν και τα σημαντικότερα έργα της Αραβικής  μουσικής εμφανίστηκαν μετά την εξάπλωση του Ισλάμ (622 μ.Χ.) η καλλιέργεια της μουσικής είχε αρχίσει χιλιάδες χρόνια πριν.
Απαρχές και επιρροές
Η μουσική της προϊσλαμικης Αραβίας ήταν πρωταρχικά φωνητική. Υποστηρίζεται πως το τραγούδι ξεκίνησε ως τραγούδι των καραβανιών (huda) από το οποίο προέκυψε ένα πιο εκλεπτυσμένο κοσμικό (μη θρησκευτικό) τραγούδι (nasb). Τα μουσικά όργανα χρησιμοποιούνταν μόνα τους και απλά συνόδευαν τον τραγουδιστή. Το κοντό λαούτο (oud), το μακρύ λαούτο (tunbur),  το φλάουτο (qussaba), το tambourines (duff) και το drum (tabl) ήταν τα πιο δημοφιλή.
Με την εμφάνιση του Ισλάμ και την κατάκτηση της Συρίας, της Αιγύπτου και της Περσίας από τους άραβες, ξένες μουσικές επιρροές άρχισαν να γίνονται εμφανείς στον αραβικό κόσμο. Το κούρδισμα του oud τροποποιήθηκε ώστε να καλύψει την έκταση του περσικού oud. Άρχισαν να γράφονται εργασίες πάνω στην θεωρία της μουσικής, οι οποίες καθιερώθηκαν από αντίστοιχες συριακές και περσικές πρακτικές. Ο Ibn Misjah (d.c. 715) περιγράφει οκτώ μελωδικούς τρόπους (asabi) και έξι ρυθμικές φόρμες (iqaat) τα οποία τροποποιήθηκαν και επεκτάθηκαν στους αιώνες που ακολούθησαν. Κατά τη διάρκεια της δυναστείας του Umayyad (661-750) και στα πρώτα εκατό χρόνια της δυναστείας των Abbasid (750-847) η Δαμασκός και η Βαγδάτη από κοινού αποτελούσαν το κέντρο της κουλτούρας και του πολιτισμού. Οι χαλίφες ή νομοθέτες έμειναν γνωστοί ως «προστάτες» της μουσικής και οι κλασικές τέχνες άκμασαν στις αυλές τους. Ο Al-Farabi (d.c 950) υπήρξε ένας απ’ τους μεγαλύτερους θεωρητικούς της μουσικής όλων των εποχών. Στο «Μεγάλο βιβλίο της μουσικής» περιγράφει λεπτομερώς τα μουσικά όργανα της εποχής του και εξηγεί τους ρυθμικούς τρόπους που βρισκόταν εν χρήσει. Ο τελευταίος χαλίφης είχε τον Safi al-Din ως αρχιμουσικό της πριγκιπικής αυλής ο οποίος περιέλαβε στις εργασίες του ένα παράδειγμα  πρώιμης Αραβικής μουσικής σημειογραφίας και τυποποίησε ένα νέο θεωρητικό σύστημα το οποίο αποτελούνταν 12 βασικούς μελωδικούς τρόπους. Από τον 14ο αιώνα ο όρος maqamat (ομάδα μακάμ) αναφέρεται στις 12 κλίμακες. Κατά τους επερχόμενους αιώνες εισήχθησαν συμπληρωματικοί μελωδικοί τρόποι και εδραιώθηκαν διαφορετικά ρυθμικά σχήματα, αλλά η ανάπτυξη της Αραβικής μουσικής είχε ήδη φθάσει στο ζενίθ και η μουσική αυτής της περιόδου στηρίχθηκε κατά βάση στα επιτεύγματα του παρελθόντος.
Μουσικές φόρμες
Τα δύο κύρια χαρακτηριστικά της σύγχρονης Αραβικής μουσικής παρέμειναν αναλλοίωτα για χίλια χρόνια: μια μονοφωνική μελωδική γραμμή βασισμένη πάνω σε κάποιο απ’ τα maqamat και ένας επαναλαμβανόμενος ρυθμικός κύκλος (iqa). Κάθε Maqam μπορεί να παρασταθεί ως μια σκάλα-κλίμακα με τα τονικά ύψη των βαθμίδων της να προκύπτουν από διάφορα τμήματα μιας παλλόμενης χορδής. Ο εκτελεστής δίνει έμφαση σε συγκεκριμένα ύψη-βαθμίδες της σκάλας και τραγουδάει ή παίζει συγκεκριμένες μουσικές φράσεις που σχετίζονται με το Maqam. Όλοι οι εκτελεστές κάνουν χρήση ανάπτυξης, καλλωπισμών και αυτοσχεδιασμού. Σύνηθες χαρακτηριστικό μιας παρουσίασης Αραβικής μουσικής είναι το taqsim, μια ελεύθερη ρυθμικά φόρμα οργανικού σόλο αυτοσχεδιασμού πάνω σ’ ένα συγκεκριμένο Maqam και χωρίς ρυθμική συνοδεία. Το taqsim μπορεί να είναι αυτοτελές ή μπορεί να εισαγάγει σ’ ένα ρυθμικό σόλο τραγούδι ή ομάδα τραγουδιών (nauba). Μια άλλη φόρμα αυτοσχεδιασμού αποτελεί το layali που εκτελείται φωνητικά και κατά τα άλλα είναι όμοιο με το taqsim. Συνήθως ακολουθείται από μια σύνθεση ή από ένα Maqam που περιλαμβάνει μελωδικούς αυτοσχεδιασμούς πάνω σ’ ένα ποιητικό κείμενο. Το maqamat και το iqaat συνδέονται στενά από τους Άραβες με την δοξασία του tathir (ήθος) στην μουσική. Η παγκοσμιότητα των τρόπων υπογραμμίζεται από την σύνδεση τους με τις διαθέσεις και τα συναισθήματα, τις ώρες της ημέρας ή περιόδους του έτους, χρώματα, πλανήτες, ζώδια κ.λπ. Ακόμα και τα μουσικά όργανα χρησιμοποιούν μη-μουσικούς συμβολισμούς. Οι τέσσερις χορδές του οud για παράδειγμα συνδέονται με τα τέσσερα στοιχεία και τους τέσσερις χυμούς του σώματος.
Το σημαντικότερο κλασικό όργανο είναι το oud, ένα αχλαδόσχημο λαούτο με τέσσερα ή περισσότερα ζευγάρια χορδών και ένα ξύλινο ηχείο. Το πιο δημοφιλές πνευστό είναι μια παραλλαγή φλάουτου όπου φυσάμε απ’ το άκρο του, το nay (περσικός όρος). Το qanun είναι ένα κιθαροειδές με 72 τριπλές χορδές τεντωμένες πάνω σ’ ένα τραπεζοειδές κουτί. Παίζεται με πένες που φοριούνται στους δείκτες των χεριών. Τα δυο αντιπροσωπευτικότερα κρουστά είναι το tambourine (duff) και το vase drum (darbuka)
Εάν θέλετε να ακούσετε  αραβική μουσική κάντε κλικ εδώ: abdelwahab


 ΠΗΓΗ: http://www.oud.gr/music_arabe_gr.htm

Κυριακή 14 Αυγούστου 2011

ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΑ ΣΤΙΣ ΜΑΡΙΕΣ...



Valse του 1953 σε μουσική Γιώργου Μουζάκη και στίχους Κώστα Νικολαϊδη, από την ταινία "Η Ζωή μας Έχει Κέφια". Ο Μουζάκης το έχει αφιερώσει στην μητέρα του.

 Στίχοι: Κώστας Νικολαΐδης
Μουσική: Γιώργος Μουζάκης
Πρώτη εκτέλεση: Καίτη Μπελίντα

Παντού τ' όνομα σου ακούω μακρυά σου Μαρία
της νύχτας τ' αγέρι γλυκά το προφέρει Μαρία
το βλέπω στα αιθέρια γραμμένο μ' αστέρια Μαρία
κι ο μπάτης γλυκά ψιθυρίζει
το κύμα κι αυτό μουρμουρίζει
το λένε χιλιάδες πουλιά Μαρία.

Παντού όπου να 'μαι εσένα θυμάμαι Μαρία
σαν θεία εικόνα προβάλεις Μαντόνα Μαρία
γιά σένα αναπνέω γιά χάρη σου κλαίω Μαρία
γιά σένα μιλά η ψυχή μου
τα βράδιά μέσ' την προσευχή μου
στη Σάντα Μαρία να 'ρθεις Μαρία.

Τις νύχτες που λείπεις στα χέρια της λύπης τα κρύα
τα μάτια μου κλαίνε τα χείλη μου λένε Μαρία
ζητώ να ξεχάσω μα όπου περάσω Μαρία
το νοιώθω παντού τ' αρωμά σου
ακούω παντού τ' όνομα σου
γιά σένα όλα γύρω μιλούν Μαρία.


 MARIA MARIA, SANTANA




Ladies and gents
turn up your sound system to the
sound of carlos santana and the GMB
(Surprada)
Ghetto people- from the Refugee Gang

oh Maria Maria
She reminds me of a west side story
Growing up in Spanish Harlem
She's living the life just like a movie star


oh Maria Maria
She fell in love in East L.A.
To the sounds of the guitar, yeah, yeah
Played by Carlos Santana


Stop the looting, stop the shooting
Pick pocking on the corner
See as the rich is getting richer
The poorer is getting poorer


See mi y Maria on the corner
Thinking of ways to make it better
In my mailbox there's an eviction letter
Somebody just said see you later


Ahora vengo mama chula mama chula
Ahora vengo mama chula (east coast)


Ahora vengo mama chula mama chula
Ahora vengo mama chula (west coast )

oh Maria Maria
She reminds me of a west side story
Growing up in Spanish Harlem
She's living the life just like a movie star


oh Maria Maria
She fell in love in East L.A.
To the sounds of the guitar, yeah, yeah
Played by Carlos Santana

I said a la fella los colores
The streets are getting hotter
There is no water to put out the fire
Mi cosa la esperanza


Se mira Maria on the corner
Thinking of ways to make it better
Then I looked up in the sky
Hoping of days of paradise


Ahora vengo mama chula mama chula
Ahora vengo mama chula (north side)

Ahora vengo mama chula mama chula
Ahora vengo mama chula
(south side)

Ahora vengo mama chula mama chula
Ahora vengo mama chula ( world wide)

Ahora vengo mama chula mama chula
Ahora vengo mama chula ( open up ur eyes )


Maria you know you're my lover
When the wind blows I can feel you
Through the weather and even when we're apart
It feels like we're together maria
She reminds me of a west side story
Growing up in Spanish Harlem
She's living the life just like a movie star


oh Maria Maria
She fell in love in East L.A.
To the sounds of the guitar, yeah, yeah
Played by Carlos Santana

Puttin them up yo
Carlors Santana with the refugge gang
wite clef jerry my dog Mr santana GMB
yo carlos u play that guitar proud


http://www.lyrics007.com/Santana%20Lyrics/Maria%20Maria%20Lyrics.html





Σάββατο 13 Αυγούστου 2011

Robert Vadney meets Αρετή Κετιμέ - Hellenic Lullaby




Κοιμήσου εσύ, αστέρι μου κι εγώ θα'μαι κοντά σου,
κοιμήσου εσύ και άνοιξε στα όνειρα πανιά.
Την τύχη σου δεν άφησα ποτέ της να κοιμάται,
εγώ μόν' την ορμήνεψα να σ'έχει από κοντά.

Κοιμήσου εσύ και γέμισα λουλούδια την αυλή σου,
κοιμήσου και σου κέντησα γαλάζια φορεσιά.
Εσύ ακριβέ μου έλειπες μονάχα απ'τη ζωή μου,
μα ήρθες και ζωντάψες τις μέρες μου ξανά.

Κοιμήσου, κοιμήσου και πάρε με στον ύπνο σου μαζί σου.
Κοιμήσου, κοιμήσου και πάρε με στον ύπνο σου μαζί σου.


More info:
http://www.RobertVadney.com
http://www.MySpace.com/RobertVadney
http://www.Facebook.com/RobertVadneyFanPage

Ευγένιος ή Εζέν Ντελακρουά - Eugene Delacroix

«η Σφαγή της Χίου»
Γάλλος ζωγράφος και χαράκτης (Σαίν-Μωρίς Σαραντόν 1798-Παρίσι 1863). Ήταν ο αρχηγός της γαλλικής ρομαντικής σχολής και μία από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού. Γιός αντιπροσώπου της Συμβατικής και διπλωμάτη στην εποχή του Διευθυντηρίου, έλαβε επιμελημένη λογοτεχνική εκπαίδευση, που έδωσε αριστοκρατική λεπτότητα στο πνεύμα του και σε όλη την προσωπικότητά του. Στο εργαστήριο του ακαδημαϊκού δασκάλου του Γκερέν γνώρισε τον Τεοντόρ Ζερικώ και συνδέθηκε μαζί του με αδελφική φιλία. Γρήγορα όμως εγκατέλειψε το εργαστήριό του, από αντίδραση προς την κλασική τεχνοτροπία του δασκάλου του.
Ο εξαίρετος καλλιτέχνης Ζερικώ, γοήτευσε τον νεαρό Ντελακρουά και του άνοιξε το δρόμο για μια πρωτότυπη έρευνα η οποία, αντίθετα από την ακαδημαϊκή τάση προς την ψυχρή τελειότητα, απέβλεπε με την μελέτη των Βενετσιάνων ζωγράφων, του Ρούμπενς και του Βελάσκεθ, στην εκφραστικότητα που μπορεί να δώσει το ορμητικό και βίαιο χρώμα. Η επίδραση του Ζερικώ, είναι φανερή στο πρώτο σημαντικό έργο του Ντελακρουά «Ο Δάντης και ο Βιργίλιος» (1822), όπου η ωχρή και μουντή χρωματική κλίμακα συγγενεύει πολύ με εκείνη του αριστουργήματος του Ζερικώ, της περίφημης «Σχεδίας της Μέδουσας».

Στις «Σφαγές της Χίου» (1824) που παρουσιάστηκαν δύο χρόνια αργότερα, διακρίνεται περισσότερο η βενετσιάνικη επίδραση. Ο πίνακας αυτός είχε ήδη αναρτηθεί στο Σαλόν, όταν τέσσερις ημέρες πριν από τα εγκαίνια της εκθέσεως ξαναζωγραφίστηκε σχεδόν ολόκληρος από τον Ντελακρουά, όταν ο καλλιτέχνης είδε τα έξοχα ατμοσφαιρικά τοπία του Κόνσταμπλ, που μόλις είχαν φτάσει από τη Μεγάλη Βρετανία.
Το 1825, ο Ντελακρουά ταξίδεψε στη Μεγάλη Βρετανία, τόπος ανάπτυξης της μοντέρνας τοπιογραφίας και γνώρισε προσωπικά τον Κόνσταμπλ, τον Ταίρνερ και τον Μπόνινγκτον. Με τον τελευταίο συνδέθηκε φιλικά και διδάχθηκε από αυτόν για την τεχνική της υδατογραφίας. Φύση θερμή, πνεύμα πλατύ και φιλελεύθερο, θρεμμένος με ωραία ιδανικά, πλουτισμένος με βαθιά μόρφωση. Οι «Σφαγές της Χίου» ανοίγουν τον δρόμο για μια σειρά έργων, εμπνευσμένων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, στην οποία ο Ντελακρουά μέσα στον νεανικό θαυμασμό του για τον Μπάιρον, συμμετείχε ιδεολογικά όπως πολλοί νέοι της γενιάς του. Ιδιαίτερα με την «Ελλάδα που ξεψυχά στα ερείπια του Μεσολογγίου» (1827), ο καλλιτέχνης έλαβε μέρος στον φιλελληνικό αγώνα που ανέλαβε ο Βίκτωρ Ουγκώ.

Τον ίδιο χρόνο ζωγράφισε τον «Θάνατο του Σαρδανάπαλου», χαρακτηριστικό για την βενετσιάνικη λαμπρότητα των γυναικείων γυμνών, έργο που με το αισθησιακό και άγριο περιεχόμενό του είχε μεγάλη επίδραση στην ρομαντική ευαισθησία. Ακολούθησαν η «Μάχη του Νανσύ» και η «Δολοφονία του Επισκόπου της Λιέγης». Το 1830 ο Ντελακρουά, οπαδός του Βοναπάρτη, έλαβε μέρος στην επανάσταση του Ιουλίου που κατέληξε στην πτώση της μοναρχίας των Βουρβόνων και αφιέρωσε στις Τρεις Ημέρες ένα έργο, «Την Ελευθερία που οδηγεί τον λαό», όπου μια ημίγυμνη γυναίκα με τον φρυγικό σκούφο υψώνει την τρίχρωμη σημαία σπρώχνοντας τον λαό πέρα από ένα οδόφραγμα.

Παρασκευή 12 Αυγούστου 2011

Naguib Mahfuz (Νόμπελ Λογοτεχνίας 1988)


Ο Ναγκίμπ Μαχφούζ υπήρξε, εν ζωή, ο γνωστότερος εκπρόσωπος της αραβικής λογοτεχνίας. Γεννήθηκε το 1911 στο Κάιρο, στην πυκνοκατοικημένη, λαϊκή συνοικία ελ Γκαμαλίγια, μια περιοχή που περιγράφεται πολύ συχνά στα μυθιστορήματά του. Σπούδασε φιλοσοφία και εργάστηκε στο δημόσιο μέχρι το 1972, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε. Εξέδωσε το πρώτο του μυθιστόρημα το 1939. Έγραψε περισσότερα από 50 μυθιστορήματα και συλλογές διηγημάτων, καθώς και 25 σενάρια για ταινίες. Τιμήθηκε με το κρατικό Αιγυπτιακό Βραβείο Λογοτεχνίας, και το 1988 του απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Τότε το έργο του άρχισε να διαδίδεται σε όλο τον κόσμο και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες.
Η γραφή του διακρίνεται για το ρεαλισμό και τον διεισδυτικό τρόπο με τον οποίο περιγράφει τις ιδιαιτερότητες της αραβικής κοινωνίας. Το 1994 εκδηλώθηκε απόπειρα δολοφονίας εναντίον του από φανατικούς ισλαμιστές. Μετά τη σταδιακή εξασθένηση της υγείας του, το τελευταίο διάστημα της ζωής του (υπέφερε από διαβήτη, νεφρική ανεπάρκεια, πίεση, και νοσηλεύτηκε με τραύματα από πτώση), υπέκυψε στο στρατιωτικό νοσοκομείο του Καΐρου, όπου νοσηλευόταν, στις 30 Αυγούστου 2006, σε ηλικία 95 ετών. 
Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλία του: "Η αρχή και το τέλος", "Μίραμαρ", "Η τριλογία του Καΐρου", "Ράδοπις", "Τα παιδιά του Γκεμπελάουι", "Μέρες και νύχτες της Αραβίας", "Το έπος των Χαραφίς", "Φλυαρία πάνω στον Νείλο", "Κρυμμένα όνειρα στο Χαν Ελ Χαλίλι", "Το σοκάκι της αμαρτίας", "Ο καθρέφτης μιας ζωής", "Αδίσταχτος έρωτας", "Απόμεινε από το χρόνο μια ώρα", "Αγάπη κάτω απ' τη βροχή", -σχεδόν όλα- μεταφρασμένα απευθείας από τα αραβικά (από τους αραβόφωνους μεταφραστές Αχμέντ Έτμαν και Πέρσα Κουμούτση), από τις εκδόσεις Ψυχογιός, καθώς και το βιβλίο με συνομιλίες του με τον Μοχάμεντ Σαλμάουι, "Η δική μου Αίγυπτος".
 
 http://gyroskosmou.blogspot.com/2010/01/naguib-mahfuz-1988.html

Η μεσαιωνική αραβική λογοτεχνία. Προς Ανατολή και Δύση


Από τους πιο αρχαίους ποιητές των Αράβων είναι ο Άνταρ, ή Άνταρα. Στα ένδοξα ποιήματά του εξυμνείται η γενναιότητα, η αξιοπρέπεια, η αγάπη. Η ίδια η ζωή του αργότερα έγινε θρύλος και μύθος και έπος: Σίρατ Άνταρ. Γιος ενός Άραβα πολέμαρχου αι μιας μαύρης σκλάβας, ποτέ δε χάρηκε αυτεπαγγέλτως τη δόξα της καταγωγής του, αφού ο πατέρας του δεν τον ανεγνώρισε επισήμως ως γιο του. Μόνο με την ποίηση και τα πολεμικά του κατορθώματα κατάφερε να γίνει το σύμβολο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας έτσι όπως έχει δικαίωμα ο άνθρωπος να την κατακτήσει. Στο έπος του, ο λαός τον θέλει σε μάχες στην Αφρική, την Περσία, τις Ινδίες, μεταξύ Αράβων, Περσών, Βυζαντινών και Φράγκων. Είναι δηλαδή ο Διγενής Ακρίτας τους. Το όνομά του; Αίνιγμα για την αραβική γλώσσα. عنطرى . εμείς τον μεταφράζουμε ‘αντρειωμένο’. Τα αραβικά είναι ακριβώς τα ίδια γράμματα με τα ελληνικά, άνευ νοήματος στα αραβικά, εκτός κι αν εκλάβεις πως όντως η αντρειοσύνη είναι το περιεχόμενο του έργου, και εξαραβισμένο το όνομα ‘αντρείος, αντρειωμένος’, ο ποιητής.
Οι Άραβες προσέφεραν στην Ανατολή ένα θαυμάσιο έργο τους. Μαζνούν Λάιλα.
Μαζνούν σημαίνει ‘τρελός’. Και ‘τρελός’ είναι αυτός που κρύβει μέσα του το νόημα, το πνεύμα, και δε γίνεται κατανοητός από τους άλλους.
Κάποιος ποιητής, που τρελάθηκε από την αγάπη του για τη Λάιλα, έγινε ο ίδιος, μαζί με τη ζωή και τα ποιήματά μου, ερωτικό έπος. Το έργο αυτό απέκτησε μυστικό χαρακτήρα, και η ζωή του άτυχου Μαζνούν πήρε και στοιχεία από την ιστορία του Ιωσήφ του Παγκάλου της Παλαιάς Διαθήκης. Το έργο έγινε ιδιαίτερα αγαπητό στα περσικά, τουρκικά, ουρντού, και άλλες ισλαμικές κουλτούρες και γλώσσες. Μέσα δηλαδή από τον έρωτα, καλλιεργήθηκε η ιδέα του υπέρλογου και του μυστικού. Η αγάπη για την αγάπη την ίδια, πέρα από το πρόσωπο, τη ζωή και το θάνατο, απέκτησε ιδιαίτερη μαγεία για την Ανατολή και αργότερα για τη Δύση.
Δύο αιώνες αργότερα, οι Άραβες ήρθαν σε επαφή με την Άπω Ανατολή, έμαθαν την τέχνη του χαρτιού από τους Κινέζους, κατάλαβαν τη σπουδαιότητα της ανακάλυψης, και καλλιέργησαν ιδιαίτερα αυτόν τον τομέα. Μέχρι τώρα στην ιστορία του πολιτισμού τονίστηκε ότι η τεχνική του χαρτιού διαδεδομένη μέσω των Αράβων επηρέασε διοίκηση, οικονομία, καθώς και τη διάδοση και εξάπλωση του γραπτού λόγου. Ο Γόύτας και άλλοι συνδυάζουν και την εμφάνιση της ελληνικής μικρογράμματης γραφής με τη χρήση του χαρτιού στα χειρόγραφα. Ίσως θα πρέπει να συνδυάσουμε με την ανατολική αυτή επίδραση στους Άραβες και την ανάπτυξη του άνταμπ.
Άνταμπ είναι αραβική λογιοσύνη. Αφού δηλαδή ήταν πρώτα η ίδια η αραβική παράδοση (οι παλιές αξίες και η μετάδοσή τους στους πιο νέους), το άνταμπ, στη χρυσή εποχή των Αράβων, 8ο-10ο αι., έγινε ο αραβικός ανθρωπισμός: η αναζήτηση του ουσιαστικού μέσα από την αισθητική του, ήτοι: το καλό καγαθό των Αράβων.
Πατέρας του άνταμπ και συγγραφέας ενός αξεπέραστου αραβικού αριστουργήματος, ήταν ο Πέρσης την καταγωγή Ιμπν αλ-Μουκάφα. Το αριστούργημά του είναι το Καλίλα ουα-Ντίμνα. Μέσα από ενδιαφέρουσες και διασκεδαστικές ιστορίες και μύθους ζωών, καλλιεργείται η γνώση του ανθρώπου, γύρω από την πολιτική και την ηθική.
Πώς οφείλουμε να πλησιάσουμε ένα αριστούργημα της λογοτεχνίας; Με δυο τρόπους: η αισθητική του θα κεντρίσει το πνεύμα, που θα το απομνημονεύσει, και η ουσία του θα παραμείνει στον εσώτερο άνθρωπο μέχρι να λειτουργήσει δημιουργικά μέσα του. Ο συμβολισμός του είναι ζωντανός. Η εξήγηση αυτή δίδεται από τον ίδιο τον συγγραφέα, που έζησε τον 8ο αιώνα.
Το έργο Καλίλα ουα-Ντίμνα επηρέασε και Ανατολή και Δύση. Μεταφράστηκε και παραφράστηκε καθόλο το Μεσαίωνα σε πολλές γλώσσες και πολλές φορές. Έστω κι αν δεν είναι γνωστό, η πρώτη μετάφραση του έργου στην Ευρώπη ήταν ελληνική, το 1080, ‘προστάξει κυρ Αλεξίου Κομνηνού’! Το ενδιαφέρον ήταν τέτοιο, που ξανά-μεταφράστηκε στα ελληνικά, κι από κει στα σλαβονικά, λατινικά, ιταλικά, γερμανικά. Το ίδιο το αραβικό κείμενο μεταφράστηκε το 14ο αιώνα στα καστιλιάνικα. Όλη η Ευρώπη κατακλύστηκε απ’ αυτό, με τη διπλή πύλη του Βυζαντίου αφενός, της Ανδαλουσίας αφετέρου.
Το αραβικό αριστούργημα ωστόσο έχει ξένη καταγωγή: είναι η ινδική Πεντάτευχος, Παντσατάτρα (1). Παρόλο που η Παντσατάντρα μεταφράστηκε σε άλλες γλώσσες πριν τα αραβικά, και σε πολλές μετά τα αραβικά, ωστόσο η ποιότητα του αραβικού έργου σφράγισε την οικουμένη.
Όλα τα έργα άνταμπ. Είχαν την εκπληκτική δυναμική να προκαλούν με τη γραφή τους, την αναζήτηση της αλήθειας. Το σημαίνον γίνεται τρόπος να προχωρεί ο συγγραφέας ή ο αναγνώστης πέρα από τις δυνατότητές του, να υπάρχει δηλαδή μπροστά στην πολυσημεία και μπορεί να διαβάζει ανακαλύπτοντας σε κάθε ανάγνωση ένα νέο καρπό .
Όταν σε κάποια στιγμή το άνταμπ άρχισε να φθίνει, υποχώρησε στα γραφή του η διερεύνηση της αλήθειας. Μανιερισμός κατέκλυσε τη γραφή αυτών που ήθελαν να γράφουν άνταμπ, κι αντί γι’αυτό, έγραφαν ‘λόγια’. Ο εγκυκλοπαιδισμός, ο μανιερισμός, δεν ήταν πια προσέγγιση πολιτισμού, ήταν μάταιος ναρκισσισμός. Ήταν η μόδα του φωνητικά ωραίου. Να τι γράφει ο Ταουχίντι γύρω στο 1000 γι’αυτή τη μόδα:
{{σόρρυ, στην ομιλία το διάβασα από το βιβλίο μου, εδώ βαριέμαι να το αντιγράψω –αυτό είναι και διαφήμιση για το βιβλίο μου, και διασυρμός του συγγραφέα ως τεμπέλη.
Τέλος πάντων, λέει ο Ταουχίντι ότι όλοι προτιμούν το σαζ, το πολύπλοκο και λοιπά, και τους λείπει η ικανότητα να γράφουν απλό πεζό λόγο}}
Ακριβώς τότε, στην έκβαση της παρακμής, γεννιέται η μακάμα. Είναι ένα νέο είδος λογοτεχνίας. Μερικοί το λένε νουβέλα, δεν έχει σημασία. Άλλοι το είπαν στάσιμο ή κάθισμα. Μακάμα είναι το αραβικό της όνομα. Η μακάμα είναι η ίδια έκβαση της λογοτεχνίας και έκφραση του πολιτισμού της εποχής. Ένα βιβλίο με μακαμάτ, πολλές μακάμα μαζί, είναι σαν ένα βιβλίο με πολλά ολιγοσέλιδα κεφάλαια. Κάθε κεφάλαιο εξελίσσεται σε διαφορετικό τοπίο, κάτι σαν τα παλιά ‘ταμπλό βιβάν’. Το νοσοκομείο, ο δρόμος, η αγορά, το τζαμί, το σχολείο, το δικαστήριο, το δωμάτιο ενός σοφού, το νεκροταφείο, η έρημος, τα πρόθυρα μιας πόλης… με τους τυπικούς ανθρώπους που βρίσκονται εκεί. Οι άνθρωποι αυτοί είναι πάντα διαφορετικοί. Επομένως, δεν υπάρχει χρόνος μέσα σ’ αυτά τα βιβλία, υπάρχει όμως πολύτιμη πληροφόρηση για την κοινωνία της εποχής, ήτοι το πέρασμα της α’ χιλιετίας. Τι ενώνει όλες τις μακάμες; Σε όλες τις μακάμες αποκαλύπτεται στο τέλος ότι ο κεντρικός ήρωας είναι πάντα ο ίδιος. Ο ήρωας της σειράς, ο οποίος είναι ένας μπαγαπόντης που υποδύεται διάφορους ρόλους, που ξεγελάει τους πάντας και τα πάντα, γιατί είναι οπλισμένος με το μοναδικό, εξαιρετικό όπλο, τη γλώσσα. Ενώ δεν είναι θεολόγος, γιατρός, νομικός, έμπορος κλπ, περνιέται για τέτοιος ανάμεσα στους ειδικούς, χάρη στην εξυπνάδα του, αποδεικνύοντας ότι η ευφυία είναι ανώτερη της γνώσης (ήτοι, ότι το κάθε πρόσωπο μπορεί να είναι ανεξάρτητο γιατί έχει μεγαλύτερη αξία πέραν της κοινωνικής του θέσης!!!) Μ’ αυτόν τον τρόπο, αποκαλύπτεται και ένα επαναστατικό, σαρκαστικό βλέμμα πάνω στην κοινωνία. Ξεγυμνώνεται η σοβαροφάνεια και αποκαλύπτεται το κενό. Εμφανίζεται το ψέμα ως ζωγράφος της κοινωνίας. Μια από τις μακάμα τελειώνει ως εξής:
Ε, εσύ άνθρωπε, έτσι συμπεριφέρεσαι, όταν μίλησες όπως μίλησες;
Τότε ο κεντρικός ήρωας απαντάει και καταλήγει:
Κι αν ο ντουνιάς ήταν σωστός, δε θα’ταν οι μικροί στην εξουσία! »
Αν διαβάσεις τις μακάμα σαν πικάντικες ιστορίες, κέρδισες τη διασκέδασή σου. Αν όμως τις διαβάσει ως ελεύθερους μάρτυρες της εποχής του, τις αντιλαμβάνεσαι ως μια κραυγή αμφισβήτησης, ένα επαναστατικό άνοιγμα προς τα εμπρός.
Το όπλο του ήρωα είναι η γλώσσα του. Χάρη στην ευφράδεια του ήρωα των μακάμα, ο συγγραφέας απελευθερώνεται και εκφράζεται ελεύθερα, κρίνοντας τη θρησκεία, τη φιλοσοφία, το κατεστημένο, παίρνοντας θέση σ’ ένα πλήθος θεμάτων.
Πώς μπορεί όμως ο συγγραφέας να μιλά τόσο αθυρόστομα; Να κρίνει και επικρίνει και κατακρίνει τόσες από τις επίσημες πτυχές της κοινωνίας και της σκέψης της εποχής; Μα! «Είναι μοναδικό κι αμίμητο σ’ αυτό το έργο η επιδέξια και μεγαλοφυής μεταμφίεση», γράφει ένας σύγχρονος συγγραφέας . Ο ήρωας κυκλοφορεί μεταμφιεσμένος. Το ίδιο, κι αυτό είναι το μεγαλείο του, και ο συγγραφέας! Κάθε μακάμα αρχίζει σε τρίτο πρόσωπο:
«Ο Χάριθ, γιος του Χαμάμ, ο διψασμένος για γνώση γιος του τολμώντος ανδρός, έτσι μίλησε ενθυμούμενος τα παλιά(6).»
Μετά ακολουθεί η διήγηση σε πρώτο πρόσωπο, που, ευτυχώς για εκείνον που θα ελέγξει η λογοκρισία, δεν είναι ο συγγραφέας!
«Ο Χάριθ, ο διψασμένος για γνώση γιος του τολμώντος ανδρός» περιγράφει την τυχαία, κάθε φορά, συνάντησή του με τον ήρωα, τον «΄Αμπου Ζάιντ, τη λαμπάδα των ταξιδιωτών, το σκήπτρο των εγγραμμάτων».
Έτσι οι μακάμα και οι συγγραφείς τους προστατεύονται από τη λογοκρισία. Σα να λέει ο συγγραφέας «δεν το είπα εγώ, το είπε ο διψασμένος για γνώση γιος του τολμώντος ανδρός, που το άκουσε από τον Αμπου Ζάιντ, τη λαμπάδα των ταξιδιωτών, το σκήπτρο των εγγραμμάτων!»
«Ταξιδιώτης στη χίμαιρα, όπως ο Θερβάντες», μα πριν απ’αυτόν. Μακάμα, πάντως, γράφτηκαν και στην Ισπανία. Στα αραβικά. Ανάμεσα στο 1000 και κάτι και τον 14ο αιώνα. Αντί-΄ηρωας, επαναστάτης, καταφερτζής, καταδότης της ελαφρότητας της σοβαροφάνειας. Ένα άτομο χειραφετημένο και διασκεδαστικό, που καυτηριάζει το παράλογο της κοινωνίας με το δικό του παράλογο και πονηρό τρόπο. Έτσι, πέντε αιώνες αργότερα, «ο διψασμένος για φως φιλόσοφος», όπως αναφέρει ο Στρατής Τσίρκας , «θα δημιουργήσει ένα έργο όπου «το αμίμητο σ’ αυτό το έργο θα είναι η επιδέξια και μεγαλοφυής μεταμφίεση». «Δεν το είπα εγώ, θα πει ο διψασμένος για φως φιλόσοφος. Δεν το είπα εγώ, το είπε η κυρία Stultitia». O Έρασμος, γεννημένος στο Ρότερνταμ, γράφει, και υπογράφει η κυρία Μωρία. Για το Μωρίας Εγκώμιον, ο Έρασμος γράφει στο φίλο του, Τόμας Μωρ, τον Άγγλο οραματιστή της ουτοπίας: «Μου έδωσε την ιδέα το επίθετό σου, Μωρ: είναι τόσο κοντά στη Μωρία, ήγουν στην Τρέλα, όσο του λόγου σου είσαι μακριά από δαύτη (7)» Γεννημένος στις Κάτω Χώρες, ο φοβερός ουμανιστής, γράφει στα λατινικά ένα επαναστατικό κείμενο βασισμένος στη συγγένεια ήχου μεταξύ μιας ελληνικής λέξης ‘μωρία’, και του καρδιακού του και άτυχου φίλου. Και η τρέλα λέει: «Σαν να μου φαίνεται πως μιμούμαι τους σημερινούς ρήτορες(8)»…
Διαβάζοντας, οι πύλες της συγγένειας ανοίγουν. Τότε ο κόσμος φανερώνεται φιλικός, προσηνής, με μια «Βαβέλ ευτυχισμένη (9)» και μονιασμένη, αναγνωρίζοντας κοινό το ποτήρι της γνώσης και των βασάνων στη ζωή όλων μας.
notes:
1. Lancereau, E., Pañcatantra traduit du sanskrit et annoté par Édouard Lancereau, introd. de Louis Renou, Paris, UNESCO 1991.
2. Άλλωστε, γι’ αυτό ίσως και είναι διαδεδομένο στο άνταμπ η διπολική αναφορά ‘ασλ’ - ‘φασλ’ (ρίζα - κλαδί)…
3. Ε. Κονδύλη-Μπασούκου, Εισαγωγή στη Λογοτεχνία των Αράβων, εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 1999, σελ. 266. Ο Ταουχίντι, διαμαρτυρόμενος για τη ματαιοδοξία της γραφής και των συγγραφέων της, έκαψε όλα τα γραπτά του. Μ’αυτό βέβαια τον τρόπο, τόνιζε το γνωστό: αναγνώστης και συγγραφέας είναι ένα κοινωνικό κράμα υπεύθυνο για όλες τις πλευρές της λογοτεχνίας:και για τη γραφή της, και για την κριτική της.
4. Κονδύλη, σελ. 273.
5. Η …γλυκιά ειρωνεία της λογοτεχνίας είναι ότι αφενός, όπως φαίνεται και σε τούτη την αναφορά μας στις μακάμα, δεν είναι μοναδικό ότι συμβαίνει στο αναφερόμενο έργο, και αφετέρου, δυο είναι οι σύγχρονοι συγγραφείς, που στην προσπάθεια μετάφρασης του Έρασμου, χρησιμοποίησαν αυτή τη φράση, που εμείς με τη σειρά μας κλέβουμε για να αναφερθούμε με αυτήν στις μακάμα του 11ου αιώνα. Γράφει ο Τσίρκας για το Μωρίας Εγκώμιο: «Ό,τι είναι μοναδικό κι αμίμητο σ’ αυτό το έργο» παρατηρεί ο Τσβάιχ, είναι η επιδέξια και μεγαλοφυής μεταμφίεση που μας παρουσιάζει ο συγγραφέας. Ο Έρασμος δεν παίρνει ο ίδιος το λόγο για να τα ψάλει στους ισχυρούς της γης, αλλά ανεβάζει στην έδρα τη Stultitia, την Τρέλα (…). Κι έτσι γίνεται μια διασκεδαστική παρεξήγηση. Ποτέ δεν ξέρεις ποιος μιλάει. (…) Χάρη σ’αυτό το διφορούμενο, ο Έρασμος δημιουργεί για τον εαυτό του μια θέση που τον κάνει άτρωτο και του επιτρέπει όλες τις τολμηρότητες». Εράσμου, Μωρίας Εγκώμιον. Μετάφραση Στρατή Τσίρκα, Εκδόσεις Ηριδανός, Αθήνα 1970, σελ. 25.
6. Κονδύλη, σελ. 271, 274.
7. Εράσμου, Μωρίας Εγκώμιον. Μετάφραση Στρατή Τσίρκα, Εκδόσεις Ηριδανός, Αθήνα 1970, σελ. 12.
8. Εράσμου, Μωρίας Εγκώμιον. Μετάφραση Στρατή Τσίρκα, Εκδόσεις Ηριδανός, Αθήνα 1970, σελ. 29.
9. Αναφορά στο έργο του Roland Bartes…

ΠΗΓΗ: http://abttha.unblog.fr/2007/03/10/tsatrapatra-%E2%80%BA-creer-un-nouvel-article-%E2%80%94-wordpress/

Κατανοώντας τον Αραβικό τρόπο σκέψης -


Για αυτούς που ενδιαφέρονται για τον Αραβικό Κόσμο, είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουν ότι στην Αραβική κουλτούρα τα πράγματα δεν είναι μαύρα και άσπρα όπως στη Δυτική. Ο Aραβικός πολιτισμός είναι διαιρεμένος μεταξύ της δημόσιας και της ιδιωτικής σφαίρας. Έτσι, ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι συμπεριφέρονται δημόσια, δεν είναι και ο ίδιος που συμπεριφέρονται και στον ιδιωτικό τους χώρο. Πολλά πράγματα που δεν είναι αποδεκτά στη δημόσια σφαίρα είναι αποδεκτά στην ιδιωτική σφαίρα. Για παράδειγμα, παραδοσιακά, στον Αραβικό πολιτισμό είναι πολύ προσβλητικό για κάποιο να δείχνει το πλούτο του δημόσια και επίσης να δείχνει το πόσο πλούσιος είναι προβάλλοντας τη τεράστια βίλα που έχει κτίσει. Με το σκεπτικό ώστε να μην είναι σκανδαλώδεις, οι πλούσιοι συνήθιζαν να κρύβουν τα σπίτια τους πίσω από τεράστια τείχη ή εκεί που αυτό δεν ήταν εφικτό, να κάνουν τα σπίτια τους να φαίνονται από έξω πολύ συνηθισμένα αλλά από μέσα να είναι βουτηγμένα στη χλιδή. Το ίδιο ισχύει και με τη δημόσια συμπεριφορά των Αράβων. Έξω από τα σπίτια τους κάνουν τα πάντα προκειμένου να μην προκαλέσουν σκάνδαλο, αλλά στην ιδιωτική τους ζωή, μέσα στα σπίτια τους, όλοι αυτοί οι κοινωνικοί περιορισμοί μπαίνουν στην άκρη. Η σεξουαλικότητα είναι επίσης το ίδιο. Ένας άνθρωπος δεν συμπεριφέρεται σεξουαλικά έξω στους δρόμους και σε δημόσιους χώρους. Αυτό το κάνει στην ιδιωτική του ζωή, και παραμένει μόνο μέσα στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού του. Ότι απαγορεύεται στο Ισλάμ, απαγορεύεται να το κάνει δημόσια, έτσι ώστε να αποφευχθεί η πρόκληση για σκάνδαλο, αλλά στον χώρο της ιδιωτικής του ζωής, μπορεί κανείς να κάνει ότι θέλει και κανένας δεν θα τον ρωτήσει γιατί. Το Ισλάμ απαγορεύει πολλά πράγματα, όπως τα οινοπνευματώδη ποτά, τις προγάμιες σχέσεις, τη σεξουαλική έκφραση με το ίδιο φύλο, μοιχεία, και πολλά άλλα. Αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι ότι η μεγάλη πλειοψηφία των μουσουλμάνων θα κάνουν ότι είναι απαγορευμένο στο Ισλάμ μέσα στον ιδιωτικό τομία της ζωής τους, γιατί εφόσον δεν γίνεται γνωστό στους έξω, όλα είναι εντάξει. Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτό που κάνει κάποιος στο σπίτι του, ξεφεύγει από τα τείχη του σπιτιού του και γίνεται μια δημόσια υπόθεση, και ως εκ τούτου, σκάνδαλο. Ένα άλλο πράγμα που πρέπει να είναι κατανοητό από τους Δυτικούς είναι ότι πάντα οι Άραβες θα πουν αυτό που πιστεύουν ότι είναι σωστό για να πουν δημοσίως, και όχι αυτό που πραγματικά πιστεύουν ή αισθάνονται. Αυτή η παρεξήγηση, μας κάνει εμάς που δεν είμαστε Άραβες, να πιστεύουμε ότι οι Άραβες είναι ανέντιμοι στα συναισθήματα και τις δήλωσης τους, δεδομένου ότι συνήθως δεν κρατάνε ή δεν εννοούν αυτά που εκφράζουν. Λένε πράγματα μόνο και μόνο γιατί αυτό είναι που πιστεύουν ότι είναι ευγενικό και ότι αναμένεται από αυτούς να πουν. 

'Οταν οι Άραβες μιλούν μεταξύ τους, έχουν μακρές συνομιλίες και ουσιαστικά μιλάνε για το τίποτα, αλλά το κάνουν αυτό μόνο και μόνο για να είναι ευγενείς, και λένε πράγματα ο ένας στον άλλο που και οι ίδιοι αλλά και άλλοι γνωρίζουν ότι δεν είναι αλήθεια, αλλά το κάνουν γιατί αναμένεται από αυτούς να συμπεριφερθούν με αυτό το τρόπο. 
Για παράδειγμα, κάποιος θα πει στον φίλο του, "'Ελα το σπίτι μου για να φάμε", έστω και αν ο ίδιος δεν έχει τίποτα στο σπίτι για να φάει. Αυτό γίνεται επειδή η δεοντολογία της αραβικής φιλοξενίας τους επιβάλει να καλέσουν τους φίλους τους ή και αγνώστους στο σπίτι τους και να τους δώσουν φαγητό, ακόμη και αν δεν το μπορούν τα οικονομικά τους. Βεβαίως ένας άλλος Άραβας θα το γνωρίζει αυτό, και ο ίδιος θα αρνηθεί με καλοσύνη και θα βρει κάποια καλή δικαιολογία για να μην πάει, έτσι ώστε ο φίλος του να μην προσβληθεί, γνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι ο φίλος του πραγματικά δεν τον θέλει να πάει, αλλά τον προσκαλεί επειδή έτσι πρέπει να πράξει. Έτσι και οι δύο διαλέγονται σε αυτή τη μακρά συζήτηση γνωρίζοντας ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα, αλλά το πράττουν απλά και μόνο επειδή αναμένεται να το πράξουν και όχι επειδή εννοούν αυτά που λένε.
Ένα άλλο παράδειγμα είναι εάν ένας Άραβας πάει σε σπίτι άλλου Άραβα και δει κάτι στο σπίτι του που θα του αρέσει, δεν θα πει "Αχ αυτό είναι πολύ όμορφο", διότι ο οικοδεσπότης θα το πάρει και θα του το δώσει. 'Οχι γιατί θέλει, αλλά γιατί θα βρεθεί σε πολύ δύσκολη θέση αφού η Αραβική δεοντολογία απαιτεί από ευγένεια να του το δώσει. Για το λόγο αυτό, ποτέ να μην πείτε σε ένα Άραβα, "Μου αρέσει το ρολόι σου" ή "Μου αρέσει αυτός ο ωραίος πίνακας ζωγραφικής στο τοίχο σου" και όταν αυτός θα τα προσφέρει σε σας, να τα πάρετε. Αν τα δεχθείτε, αυτό είναι πολύ προσβλητικό και θεωρείται ότι έχετε κακούς τρόπους. Αυτός θα σας τα δώσει, όχι διότι το θέλει, αλλά γιατί αναμένεται να σας τα δώσει για λόγους ευγένειας. Αν αυτό συμβεί, εσείς απλώς θα αρνηθείτε, και θα πείτε ευχαριστώ πολύ για την καλοσύνη σου, αλλά όχι. Αυτά είναι μόνο μερικά παραδείγματα για την κατανόηση του Αραβικού τρόπου σκέψης που είναι σε γκρι και δεν υπάρχει τίποτα το μαύρο και το άσπρο σε αντίθεση με τον Δυτικό.
NOCTOC
http://noctoc-noctoc.blogspot.com/2008/11/arab-way-of-thinking.html