ΕΡΩΤΗΜΑ
:
« Της
Τρόικας ή της Τρόικα ;»
Απάντηση από το … «Έβδομο παιδί» του Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ
Υπογράφει ο Γιώργος Καραχάλιος
Δημοσιογράφος – Φιλόλογος
…
Δύσκολο να εκδίδει κανείς Λεξικό σε δύσκολες εποχές !..
Κι
όμως :
Σε μια κατάμεστη
αίθουσα από εκπροσώπους των
γραμμάτων, του πνεύματος και της τέχνης, εκπροσώπους
της έντυπης και ηλεκτρονικής δημοσιογραφίας, αρκετούς φιλομαθείς και ανθρώπους που αγαπούν
και έχουν ευαισθησία στην ελληνική
γλώσσα, παρουσιάσθηκε στο Polis Café – restaurant στο
αίθριο της Στοάς του Βιβλίου (Αρσάκειο Μέγαρο – Πανεπιστημίου) το νέο έβδομο
κατά σειρά,
ΛΕΞΙΚΟ
ΤΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΑΘΩΝ
του
Καθηγητή, πρώην Υπουργού Παιδείας και
Πρύτανη
κ. ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ
Ο καθηγητής
με τη χαρακτηριστική μεταδοτικότητά
του και την επικοινωνιακή μέθοδό
του, και πάνω απ’όλα με το απεριόριστο πάθος του για την ελληνική γλώσσα,
παρουσίασε διεξοδικά στους παρευρισκόμενους το νέο του Λεξικό, δίνοντας
παράλληλα και παραδείγματα με τα πιο
συχνά λάθη στη χρήση της γλώσσας,
τις κυριότερες δυσκολίες στην επιλογή κατάλληλης λέξης κλπ.
… Άλλωστε το πάθος του καθηγητή για την ελληνική
γλώσσα, τη μεθοδικότητά του, τη φιλοπονία, την εργασιομανία, τη μεταδοτικότητα, την πολύπλευρη γνώση και εμπειρία του,
την καταξίωσή του στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, την αγάπη του για την παιδεία, την εκπαίδευση και
τον πολιτισμό, καθώς και τη βούλησή του να βρίσκεται – χρόνια τώρα
– στο πλευρό του μαθητή, του φοιτητή, του δάσκαλου και γενικότερα του κάθε πολίτη, αλλά και τόσα άλλα,
είχα την τύχη και τη χαρά να παρακολουθήσω και να … «ζήσω»
από κοντά – από πολύ κοντά – κατά την εικοσιπενταετή
γνωριμία μας,
αλλά και κατά τη διαδοχική συνεργασία μας στο Υπουργείο Παιδείας, στη Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία (Αρσάκεια –
Τοσίτσεια Σχολεία), στην Πρυτανεία
του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Παιδαγωγικό
Ινστιτούτο, στο Ελληνικό Ίδρυμα
Πολιτισμού, στο Ελεύθερο
Πανεπιστήμιο της Στοάς του Βιβλίου, στο Κέντρο Λεξικολογίας,
αλλά και σε πλείστες όσες ραδιοφωνικές
και τηλεοπτικές εκπομπές λόγου :
θέσεις,
αξιώματα
και … «μετερίζια», απ’ όπου ο
καθηγητής έχει δώσει ποικιλόμορφους
αγώνες που σφράγισαν κατ’ επέκταση
την πολύχρονη καριέρα του !..
Κατά την εισήγησή του, ο κ. Μπαμπινιώτης
επεσήμανε μεταξύ άλλων «πως ο γλωσσολόγος
δεν μαλώνει, αλλά παρέχει βοήθεια και συμβουλές για τις γλωσσικές δυσκολίες,
τα γραμματικά φαινόμενα, την ορθογραφία
και τις ορθότερες γλωσσικές επιλογές στον προσεκτικό και ευαίσθητο
ομιλητή, καθώς – όπως τόνισε – δεν
υπάρχει ιδανικός ομιλητής!...»
Αναφερόμενος στο … «έβδομο παιδί του», - το νέο ΛΕΞΙΚΟ
ΤΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΑΘΩΝ» - τόνισε χαρακτηριστικά πως «το λεξικό αυτό δεν είναι για το ράφι, αλλά
για το τραπέζι και δίπλα από το κρεβάτι», καθώς το λεξικό λειτουργεί ως «γλωσσικός σύμβουλος» για κάθε ομιλητή
της ελληνικής γλώσσας, παρέχοντας έγκυρες
και κατανοητές συμβουλές για κάθε
γλωσσική δυσκολία που συναντά
(ορθογραφική, σημασιολογική, γραμματική, συντακτική, υφολογική), καθώς και για
συχνά γλωσσικά λάθη που μπορεί να
αποφύγει.
Συνοψίζοντας τα χαρακτηριστικά του νέου αυτού εύχρηστου
«Λεξικού των Δυσκολιών και των Λαθών»,
σημειώνουμε:
·
Συγκεντρώνει
σε 5.500 λήμματα – παρατηρήσεις τα πιο συχνά λάθη στη χρήση της γλώσσας και τις
κυριότερες δυσκολίες στην επιλογή κατάλληλης λέξης, γραμματικού τύπου, ορθογραφίας ή σύνταξης και
παρέχει συμβουλές για ορθότερες
γλωσσικές επιλογές σε περιπτώσεις που εγείρουν αμφιβολίες η ερωτήματα.
·
Τα
λάθη και οι δυσκολίες δίδονται με τη
μορφή λημμάτων, κάτι που διευκολύνει την ανεύρεση της πληροφορίας.
·
180 εκτενή
συνθετικά σχόλια
αναλύουν γλωσσικά φαινόμενα που προκαλούν δυσκολία στον ομιλητή. Στα σχόλια
αυτά παραπέμπονται και όλες οι λέξεις ή παραδείγματα λέξεων που παρουσιάζουν
ανάλογη δυσκολία.
·
Με κατανοητό τρόπο αξιοποιούνται οι
μέθοδοι και τα δεδομένα της γλωσσικής επιστήμης, ώστε να εξηγούνται απλά και να
ερμηνεύονται έγκυρα οι γλωσσικές δυσκολίες και τα γραμματικά φαινόμενα.
·
Πλήθος
παραδειγμάτων, εποπτικών πινάκων (με
τους γραμματικούς τύπους που δυσκολεύουν τον ομιλητή) και συστημάτων παραπομπών βοηθούν τον χρήστη στην ανεύρεση και
κατανόηση της ζητούμενης πληροφορίας.
Έτσι, μπορεί ο καθένας να βρει απαντήσεις σε χαρακτηριστικές γλωσσικές δυσκολίες, όπως:
·
Ποιο
είναι το σωστό: της τρόικα ή της τρόικας;
·
Πως
σχηματίζεται η γενική της λέξης η
γραμματέας;
·
Πως
μιλάει κανείς ως ειδικός και πότε σαν ειδικός;
·
Γιατί
Μετσόβιο με -ι- αλλά Αριστοτέλειο με
-ει-;
·
Ποιο
είναι το σωστό: είκοσι ενός έτους ή
είκοσι ενός ετών;
·
Πως
προφέρεται το μπ στο μπορώ και πώς
στο έμπορος;
·
Πότε
χρησιμοποιείται το θα συμμετέχει και
πότε το θα συμμετάσχει;
·
Είναι
σωστό ο τύπος να παράξει και σε τι
διαφέρουν τα παραγάγει και παράγει;
·
Με
ή χωρίς απόστροφο: εξ αναβολής ή εξ’ αναβολής;
Κι’
ακόμη:
- στιγμάτισε
την καριέρα ή σφράγισε την καριέρα ;
- η
νυν ηγεσία επιχαίρει ή η νυν ηγεσία χαίρει ;
- πέθανε
έκτακτα ή πέθανε εκτάκτως ;
- απεκδύεται
των ευθυνών ή απεκδύεται τις ευθύνες ;
- διαπραγματεύομαι
το θέμα ή πραγματεύομαι το θέμα ;
- διαφεύγει
της προσοχής ή διαφεύγει την προσοχή ;
- όλους
όσους έρχονται ή όλους όσοι έρχονται ;
- πρώην
Υπουργός ή τέως Υπουργός ;
- ως υπουργός ή σαν υπουργός ;
- διέρρευσε
την πληροφορία ή άφησε να διαρρεύσει
η πληροφορία ;
- υπέρ
του δέοντος ή υπέρ του δέον ;
- εν
πάση περιπτώσει ή εν πάσει
περιπτώσει ;
- Προεδρεία
της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή Προεδρία της
Ε.Ε. ;
- Εταιρεία ή Εταιρία ;
- Ορθοπεδικός ή ορθοπαιδικός ;
- Πρέπει
να ενσκύψουμε στο πρόβλημα ή πρέπει
να εγκύψουμε στο πρόβλημα ;
- Κυρία
Υπουργός ή κυρία υπουργέ ;
- Κύριε
καθηγητή ή κύριε καθηγητά ;
- Του
καζίνο ή του καζίνου ;
- Ανδρεία ή ανδρία ;
- Ηρωϊκός ή ηρωικός ;
- Μάϊος ή Μάιος ;
- Καυγάς ή καβγάς ;
- Παληός ή παλιός;
- Διαχείριση ή διαχείρηση
- Εξόφθαλμος ή εξώφθαλμος
- Βάσει σχεδίου ή βάση σχεδίου
- Του βαρύ ή του βαρέως
- Του διεθνή ή του διεθνούς
- Των τεράτων ή των τερατών
- Των λαμαρίνων ή των λαμαρινών
- Των μανίκων ή των μανικών
- Ανημέρωτος ή ανενημέρωτος
- Ανεξαρτητοποίηση ή ανεξαρτοποίηση
- Διεξάγουμε ή διεξαγάγουμε
- Ζάμπλουτος ή ζάπλουτος
- Με λέει ή μου
λέει
Συμπέρασμα –
Εκτίμηση – Διαπίστωση:
Είναι
ένα λεξικό το οποίο, όπου το ανοίξεις έχεις κάτι να μάθεις!....
Κ α λ
ο τ ά ξ ι δ ο !.....
